Q104. एतेषु श्यामपट कौशलस्य मानदण्डानि सन्ति - (क) लेखस्य स्पष्टता (ख) लेखनस्य स्वच्छता (ग) शब्देषु उपयुक्तः अन्तरालः (घ) आकृतौ समानशब्दर्चना अधोलिखितेषु समीचीनम् उत्तरं चिनुत
A केवलं क, ख, घ
B केवलं ख, घ, ग
C केवलं क, ख, ग
D केवलं क, ग, घ
E अनुत्तरितः प्रश्नः
Show answer
Correct answer: केवलं क, ख, ग
Q105. अधिगमप्क्रियायां प्रश्नोपयोगेन सम्बद्धम् इद् कथनं समीचीनम् अस्ति - (क) प्रश्नः समस्यासमाधानस्य तर्कसङ्गतोपायः भवति । (ख) प्रश्नः ज्ञानस्य स्थिरां प्रकृति प्रदर्शयति । (ग) शिक्षकः शिष्यान् एकस्मात् प्रश्नात् एकम् उत्तरम् अन्वेष प्रोत्साहयति । (घ) प्रश्नः समस्या - समाधाने उपयुज्यते । अधोलिखितेषु विकल्पेषु समुचितमुत्तरं चिनुत
A केवलं क, घ
B केवलं ख, ग
C केवलं ग, घ
D केवलं क, ख
E अनुत्तरितः प्रश्नः
Show answer
Correct answer: केवलं क, घ
Q106. आद्ये विशेषणं योज्यं विशेष्यं तदनन्तरम् इति लक्षणानुसारेण “नमन्ति फलिताः वृक्षाः नमन्ति च बुधाः जनाः । शुष्ककाष्ठाश्च मूर्खाश्च भिद्यन्ते न नमन्ति च ॥।” इति पद्यस्य पाठयोजनायां अन्वयक्रमः कः समुचितः ?
A शुष्ककाष्ठाः मूर्खाः च न भिद्यन्ते नमन्ति च । फलिताः वृक्षाः नमन्ति बुधाः जनाः नमन्ति ।
B बुधाः जनाः नमन्ति, फलिताः वृक्षाः शुष्ककाष्ठा: न नमन्ति ।
C नमन्ति फलिताः वृक्षाः नमन्ति च बुधाः जनाः, मूर्खाः न भिद्यन्ते ।
D फलिताः वृक्षाः नमन्ति, बुधाः जनाः नमन्ति शुष्ककाष्ठाः मूर्खाः च न भिद्यन्ते नमन्ति च । क्
E अनुत्तरितः प्रश्नः
Show answer
Correct answer: फलिताः वृक्षाः नमन्ति, बुधाः जनाः नमन्ति शुष्ककाष्ठाः मूर्खाः च न भिद्यन्ते नमन्ति च । क्
Q107. गद्यपाठयोजनायाम् अर्थ स्पष्टीकरणं कस्मिन् सोपाने भवति ?
A प्रस्तावनायाम् । 4
B पठने ।
C काठिन्यनिवारणे
D अभ्यासे ।
E अनुत्तरितः प्रश्नः
Show answer
Correct answer: काठिन्यनिवारणे
Q108. इति अनुबाद शिक्षण पाठयोजनायाः सोपानेषु अयं युगम नान्तर्भवति
A प्रस्तावना तथा उदेश्यकथनम्
B सामान्योदेश्यानि एवं विशिष्टोदुदेश्यानि
C आदर्शवाचनं मौनपठनश्च
D प्रस्तुतीकरणं गृहकार्यश्च ।
E अनुत्तरितः प्रश्नः
Show answer
Correct answer: आदर्शवाचनं मौनपठनश्च
Q110. पाने “विशेषणविशेष्यभाव इत्यस्य व्याकरण- पाठयोजनायाः पाठनकाले शिक्षणोपकरणेषु ॥ इदमुपकरणम् अनिवार्यरूपेण भवेत् - ९
A सन्दर्भग्रन्थः तथा सूचीदण्डः
B लपेटश्यामफलकम्
C पाठ्यपुस्तकम्
D सम्बद्धोदाहरणानां स्फोरकपत्रम्
E अनुत्तरितः प्रश्नः
Show answer
Correct answer: सम्बद्धोदाहरणानां स्फोरकपत्रम्
Q111. विद्यमानस्यादर्शनं कि भवति ? 115
A इतूसंज्ञम्।
B लोपसंजञम् । (
C सवर्णसंज्ञम्।
D सयोगसंनज्ञम् । (
E अनुत्तरितः प्रश्नः
Show answer
Correct answer: लोपसंजञम् । (
Q112. वर्णानामुच्चारणस्थानैः सह सुमेलनं कुरुत — क. इचुयशानाम्; ख. लृतुलसानाम्; ग. एदैतोः; घ. ऋटुरषाणाम्। i. दन्ताः; ii. कण्ठतालु; iii. मूर्धा; iv. तालुः।
A क-iv, ख-i, ग-iii, घ-ii
B क-i, ख-ii, ग-iv, घ-iii
C क-iv, ख-i, ग-ii, घ-iii
D क-i, ख-iv, ग-iii, घ-ii
E अनुत्तरितः प्रश्नः
Show answer
Correct answer: क-iv, ख-i, ग-ii, घ-iii
Q113. * इ (~ अत्र सङ्गतं युग्मं चिनुत - ८
A प्रत्याहारसंज्ञा - आदिरन्त्येन सहेता । (
B संहितासंज्ञा - हलोऽनन्तराः ।
C संयोगसंज्ञा - हलन्त्यम् । ॥
D इत्सज्ञा - परः संनिकर्षः । (
E अनुत्तरितः प्रश्नः
Show answer
Correct answer: प्रत्याहारसंज्ञा - आदिरन्त्येन सहेता । (
Q114. सुबन्तानां तिडन्तानां च का संज्ञा स्यात् ? ज
A सवर्णसंज्ञा
B पदसंज्ञा (
C संहितासंज्ञा।
D इत् ~ सज्ञा । (6
E अनुत्तरितः प्रश्नः
Show answer
Correct answer: पदसंज्ञा (
Q115. “हरे + अव” इत्यस्य सन्धिपद् किम् ?
A हरेर्व ।
B हरेअव ।
C हरऽव ।
D हरेऽव ।
E अनुत्तरितः प्रश्नः
Show answer
Correct answer: हरेऽव ।
Q116. असमीचीनं सन्धिविच्छेदं चिनुत
A तव + लृकारः = तवल्कारः ।
B विष्णु + ए = विष्णवे ।
C उप + ओषति = उपोषति ।
D नदी + इदानीम् = नदीदानीम् ।
E अनुत्तरितः प्रश्नः
Show answer
Correct answer: विष्णु + ए = विष्णवे ।
Q117. “कुर्विदम्” “गायन्ति” श्रक्षते” “राजा + एषः” इत्येतेषां क्रमशः सन्धिनामानि प्रदर्शयत
A यण्, अयादिः, पररूपम्, गुणः ।
B यण्, अयादिः, गुणः, वृद्धिः ।
C यण्, गुणः, गुणः, गुणः ।
D यण्, अयादिः, पररूपम्, वृद्धिः ।
E अनुत्तरितः प्रश्नः
Show answer
Correct answer: यण्, अयादिः, गुणः, वृद्धिः ।
Q118. “स प्रत्येकमुदात्तादिभेदेन त्रिधा” अत्र “स” इति पदेन बोध्यो वर्तते
A स्वर् ।
B अच् ।
C हल् ।
D जश् ।
E अनुत्तरितः प्रश्नः
Show answer
Correct answer: अच् ।
Q119. “ज्यो होऽन्यतरस्याम्” सूत्रस्योदाहरणं नास्ति
A वाग्घरिः ।
B अज्ञीनम् ।
C तद्धविः ।
D गुल्बसति ।
E अनुत्तरितः प्रश्नः
Show answer
Correct answer: गुल्बसति ।
Q121. “शिव + रु + अर्च्यः” इत्यत्र शिवशब्दस्य अकारः किं संज्ञकः
A प्लुतसंज्ञकः ।
B हस्वसंज्ञकः ।
C गुरुसंज्ञकः ।
D दीर्घं संज्ञकः ।
E अनुत्तरितः प्रश्नः
Show answer
Correct answer: हस्वसंज्ञकः ।
Q122. “सम्राट् + इच्छति" अत्र सन्धिपदमस्ति
A सम्रारिच्छति ।
B सम्रडिच्छति ।
C सम्राडिशति ।
D सम्राडिच्छति ।
E अनुत्तरितः प्रश्नः
Show answer
Correct answer: सम्राडिच्छति ।
Q123. ।- हरी रम्यः" इत्युदाहरणे ईकारः केन सूत्रेण भवति
A अकः सवर्णे दीर्घः ।
B प्रथमयोः पूर्वसवर्णः । ¢
C अतो रोरप्लुतादप्लुते ।
D दलोपे पूर्वस्य दीर्घोऽणः । एतेषा
E अनुत्तरितः प्रश्नः
Show answer
Correct answer: दलोपे पूर्वस्य दीर्घोऽणः । एतेषा
Q126. “विष्णुस्त्राता' इत्यस्य विग्रहपद वर्तते
A विष्णुः + त्राता ।
B विष्णुर् + त्राता ।
C विष्णुश् + त्राता ।
D विष्णुष् + त्राता ।
E अनुत्तरितः प्रश्नः
Show answer
Correct answer: विष्णुः + त्राता ।
Q127. “प्रायेणोत्तरपदार्थप्रधानः” समासः वर्तते - 131
A अव्ययीभावः ।
B तत्पुरुषः ।
C कर्मधारयः।
D बहुव्रीहिः ।
E अनुत्तरितः प्रश्नः
Show answer
Correct answer: तत्पुरुषः ।